काठमाडौ, ११ भदौ ।
इम्बोस्ड नम्बर प्लेटको प्रयोगबारे उठेको बहस अब प्रविधिको सीमितताभन्दा धेरै पर पुगेको छ । यो बहस नेपाली भाषा, लिपि, र सांस्कृतिक पहिचानमाथि योजनाबद्ध आक्रमणको प्रतिवाद बनिसकेको छ । सरकारको तर्फबाट प्रविधिले नेपाली पढ्दैन भन्ने तर्क प्रस्तुत गरिँदैछ, तर जनताले प्रश्न गरिरहेका छन्—के प्रविधि नै हाम्रो आत्मा मेटाउने औजार बन्ने हो ?
इम्बोस्ड नम्बर कि नेपालीमा राख्नु पर्यो नत्र हटाउनु पर्यो भन्ने बहसले सामाजिक संजाल तातेको छ । फेसबुकमा स्वामी डा. केशवानन्दले लेखेका छन्:
“दिल्लीमा बादल लाग्दा सिंहदरबारमा छाता ओढ्ने दासहरू नेपालका सत्तामा छन्।”
उनले व्यङ्ग्यले सत्ता संरचनाको विदेशी नक्कलप्रतिको अन्धभक्तिलाई उजागर गर्छ। नेपाली संवत्, भाषा, ध्वजा, र मौलिक मूल्यहरूलाई विस्थापित गर्दै विदेशी वादको नित्यकर्ममा रमाउने प्रवृत्तिलाई उहाँले दासानुदासहरूको सङ्कीर्तन भनेका छन्।
विष्णु कार्कीको माग: स्थगन होइन, खारेज
उनले लेखेका छन्:
“इम्बोस्ड नम्बर तत्कालका लागि स्थगित गरेर हुँदैन, खारेज हुनु पर्छ।”
यो भनाइले जनभावनाको गहिराइ देखाउँछ। स्थगन अब पर्याप्त छैन—जनताको आत्मसम्मान खारेजीको माग गरिरहेको छ । यो आवाज केवल प्रशासनिक निर्णयको विरोध होइन, यो सांस्कृतिक पुनःस्थापनाको आह्वान हो।
विश्व सन्दर्भ: प्रविधि बहाना होइन
जापान, चीन, रुस, इरानजस्ता देशहरूले आफ्नै लिपिमा इम्बोस्ड नम्बर प्लेट प्रयोग गरिरहेका छन्। प्रविधिले नेपाली पढ्दैन भन्ने तर्क केवल बहाना हो । साँच्चिकै समस्या इच्छाशक्ति र आत्मसम्मानको अभाव हो।
स्वामीजी थप लेख्छ्न:
“बुद्धिहीन सरकारी नोकरहरूलाई नेपाली भाषा प्रविधिले पढ्दैन भन्ने लाग्छ भने सत्ताको गाँजाको नशा छोडेर यता आउँदा हुन्छ, हामी पढाएर पठाउन तयार छौँ।”
यो भनाइले जनताको चेतना र क्षमताको दाबी गर्छ । हामी प्रविधि बुझ्छौँ, भाषा पढ्न सक्छौँ, र आत्मसम्मानको रक्षा गर्न सक्दछौँ।
सामाजिक सञ्जालमा चर्किंदो आन्दोलन
इम्बोस्ड नम्बर प्लेटको विरोध सामाजिक सञ्जालमा व्यापक रूपमा फैलिएको छ। युवाहरू, भाषा अभियन्ताहरू, र आम नागरिकहरूले “नेपाली भाषाको अपमान” भन्दै आवाज उठाइरहेका छन्। यो विरोध केवल नम्बर प्लेटको विषय होइन, यो नेपाली भएर बाँच्न पाउने अधिकारको सङ्घर्ष हो। यो बहस प्रविधिको होइन, भाषाको आत्माको होइम्बोस्ड नम्बर प्लेटको बहसले देखाएको छ—जनता अब मौन छैन। यो आन्दोलन मौलिकता, पहिचान, र आत्मसम्मानको हो ।